Wielu z Was pewnie się zastanawia co łączy Sefana Żeromskiego z Pruszkowiem? Odpowiedz znajdziemy w gminie Tworki w której znajduje się wybudowany w 1891 roku szpital psychiatrychny.  W pierwszym składzie lekarskim tego właśnie szpitala znalazł się między innymi dr Rafał Radziwiłłowicz.

"Szpital dla obłąkanych" w Tworkach
„Szpital dla obłąkanych” w Tworkach

 

W książce „Historia Pruszkowa” Marana Skwary, znalazłem kilka ciekawych informacji na jego temat. Radziwiłowicz  był

Dr Rafał Radziwiłłowicz
Dr Rafał Radziwiłłowicz

ordynatorem w tworkowskim szpitalu do 1904 roku, gdy został zwolniony dyscyplinarnie za odowę przyjęcia orderu św Anny, który przyznano za ujawnienie naużyć w szpitalu. Radziwiłowicz pomógł kiedyś samemu Józefowi Piłsudskiemu podczas gdy ten przebywał  więziony w cytadeli warszawskiej. Przekazując informacje o tym w jakis sposób symulować zaburzenia psychincze Radziwiłłowicz przyczynił się do  przeniesienia Piłsudskiego  do szpitala psychiatrycznego w  Petersburgu, skąd już udało mu się uciec.

Wróćmy jednak do Stefana Żeromskiego. Pisarz wielokrotnie odwiedzał Tworki i podziwiał okoliczne widoki,  z prostej przyczyny, byl szwagrem doktora Radziwiłowicza. Będac w Tworkach Żeromski pisał „Popioły” w których opisuje również bitwę pod Raszynem z 1809 roku.  Co ciekawe uczennica Marii Radziwiłównej – Władysława Głodoska-Samopolska  w książce „Czerone Zorze” opisuje, że Rodziwiłwiczowie byli pierwowzorem postaci Judyma i Joasi – bohaterów książki „Ludzie bezdomni”.

 

Stefan Żeromski
Stefan Żeromski

Warto tu też dodać, że poza pracą lekarską dr Rafał Radziwiłłowicz był też aktywnym działaczem społecznym,  należał między innymi do ruchu walki z alkoholizmem, był członiem wolnomularstwa polskiego, sympatykiem PPSu, pomagał więźniom politycznym. Był też współzałożycielem i członkiem zarządu Towarzystwa Kooperatystów  a także redaktorem i wydawcą tygodnika „Społem”.

 

 

 

 

dodatkowe informacje o dr Radziwiłłowiczu znajdziecie tutaj