Koniec social mediów dla dzieci poniżej 13 lat? Unia Europejska szykuje przełomowe przepisy

Komisja Europejska przedstawiła 17 września projekt rozporządzenia EU Kids Act, które ma chronić najmłodszych internautów przed zagrożeniami płynącymi z mediów społecznościowych, gier online, chatbotów AI i sklepów z aplikacjami. Najgłośniejszym punktem propozycji jest zakaz korzystania z platform społecznościowych przez dzieci poniżej 13. roku życia oraz wprowadzenie tzw. minikont dla nastolatków w wieku 13–15 lat, nadzorowanych przez rodziców.

Dane z tegorocznego badania Eurobarometr pokazują skalę problemu: nastolatkowie w wieku 13–18 lat spędzają online średnio 4,5 godziny dziennie w tygodniu szkolnym i aż 6,1 godziny w weekendy, a co siódmy deklaruje ponad 10 godzin przed ekranem dziennie. Dzieci, które zaczęły korzystać z mediów społecznościowych przed 10. rokiem życia, spędzają przed ekranem prawie dwie godziny więcej niż te, które dołączyły po 14. roku życia.

Skutki nie są wyłącznie negatywne — połowa nastolatków ocenia wpływ mediów społecznościowych na swoje samopoczucie pozytywnie, wskazując na rozrywkę, kontakt z bliskimi i poczucie przynależności. Jednocześnie niemal co trzeci młody użytkownik zgłasza stres, smutek lub poczucie wykluczenia, a najczęstszymi źródłami presji są porównywanie się z innymi (45 proc.) i lęk przed pominięciem, czyli FOMO (41 proc.).

— Każdy, kto ma dzieci, wie, że wpływ mediów społecznościowych jest zdecydowanie negatywny: obniża koncentrację oraz zdolności interpersonalne — mówi w rozmowie z agencją Newseria europoseł Michał Wawrykiewicz (KO, grupa EPL). Polityk podkreśla, że nowe przepisy mają utrudnić platformom „łapanie” dzieci w sieć poprzez perswazyjne mechanizmy projektowe, czyli algorytmy zachęcające do bezustannego przewijania treści.

Zgodnie z projektem, w ciągu sześciu miesięcy od wejścia przepisów w życie platformy będą musiały zweryfikować wiek obecnych użytkowników i zablokować konta osób poniżej 15 lat bez odpowiedniej weryfikacji. Każde państwo członkowskie ma zapewnić co najmniej jeden bezpłatny sposób potwierdzenia wieku. Nowe rozporządzenie opiera się na już obowiązujących unijnych przepisach — akcie o usługach cyfrowych (DSA), który przewiduje kary sięgające 6 proc. globalnego obrotu platform, oraz akcie o sztucznej inteligencji (AI Act).