… a od śmierci silniejszy był gniew!(…)
Pewnie niektórzy już po przeczytaniu tytułu domyślili się, że tematem tego postu będzie Las Młochowski.
Tym razem nie zajmiemy się jednak podziwianiem przyrody. W głębi lasu znajduje się bowiem tzw. Ścieżka Powstańców – szlak prowadzący przez mogiły żołnierzy Armii Krajowej zamordowanych w latach 1939 – 1945. Nie zbaczając ze szlaku możemy dotrzeć do ośmiu dobrze zachowanych mogił. Oprócz sześciu indywidualnych na ścieżce znajdują się także dwie mogiły zbiorowe.
W roku 1946 w Podkowie Leśnej została utworzona pierwsza powojenna drużyna harcerska. Druhem został Zygmunt Sobota. Drużyna zajęła się poszukiwaniem śladów po II wojnie światowej. Jako pierwszy cel poszukiwań wybrano właśnie Las Młochowski. Szybko znaleziono zbiorową mogiłę w której leżała większość zabitych przez wojska okupanta żołnierzy. Wkrótce w lesie przeprowadzono ekshumację. Ciała zabitych pochowano w oddzielnych mogiłach, stopień rozkładu niektórych ciał nie pozwolił jednak na ich przeniesienie. Takie ciała, jeśli tylko znano ich nazwiska zostały pochowane w jednej, mniejszej mogile, postawionej w miejscu starej.
Na płycie wypisane są nazwiska pochowanych tu bohaterów:
JADWIGA GODLEWSKA
podch. JÓZEF GREFKOWICZ l. 24
podch. BRONISŁAW JEDWABNY l. 23
kpt MIECZYSŁAW JURGA-SZCZYGIELSKI l. 53
podch. JAN JURGA SZCZYGIELSKI l.17
podch. BOGUSŁAW AUGUST KOPP-KOWALSKI l. 22
JÓZEFA NOSECKA l. 23
ppor RYSZARD OLECHOWSKI l. 32
JULIAN TUSZYŃSKI l. 33
STEFAN ZAPAŁA l. 22
podch. TADEUSZ ALWAST l. 23
mjr STANISŁAW HEIDEN l. 54
Większość mogił pozostała jednak bezimienna. Nieznana jest także dokładna ilość żołnierzy pochowanych w Lesie Młochowskim. Szacuje się, że swoje życie za ojczyznę oddało 30-40 osób. Niektóre ciała zostały pochowane na cmentarzu w Grodzisku Mazowieckim.
Zaraz po ekshumacji groby zostały uporządkowane. Wytyczony został wspomniany wyżej szlak. Niestety, często trzeba szukać odpowiedniej drogi, ponieważ nie przy każdym rozstaju dróg wskazany jest kierunek.
Podobno jeszcze w latach sześćdziesiątych podczas Święta Zmarłych przy mogiłach harcerze trzymali warty honorowe.
Większość ofiar zamordowanych w lesie to żołnierze, którzy mieli za zadanie przechwycić zrzuty broni i amunicji i przetransportować je do Warszawy, toteż większość z nich zginęła we wrześniu i w październiku 1939 roku i w sierpniu, wrześniu i październiku 1944 roku. Wiele osób zginęło także w wyniku egzekucji, które były w czasie wojny na porządku dziennym.
W Lesie Młochowskim zginęło, jak już wyżej napisałem, 30-40 osób. Liczba ta nie uwzględnia osób rozerwanych w wyniku wybuchów bomb lotniczych. Świadczą o tym leje – zagłębienia w ziemi powstałe w wyniku wybuchu. Do roku 2020 w lesie trwać będą prace saperskie. Na terenie lasu znaleziono dużą ilość „materiałów militarnych zarówno pierwszej, jak i z drugiej wojny światowej.
Sam las skrywa wiele innych tajemnic. W latach sześćdziesiątych w miejscowości Dębak na skraju lasu powstała radziecka baza rakietowa. Dziś część jej budynków jest wykorzystywana jako ośrodek dla uchodźców, więc nie ma tam dostępu. Pozostałe elementy bazy – bunkry, punkty obserwacyjne itp. zostały całkiem niedawno zrównane z ziemią.
ŹRÓDŁA:
http://wiadomosci.wpr24.pl/las-mlochowski-niebezpieczny;17712.html
http://www.otrebusy.pl/ciekawe-miejsca/mogily-zolnierzy-ak-w-lesie-mlochowskim
http://groby.radaopwim.gov.pl/lokalizacja/4567/
http://www.przewodnik.podkowalesna.pl/?page_id=360
Zdjęcia własne.
Dodaj komentarz